Cách bảo dưỡng hệ thống gầm xe giúp xe bền bỉ hơn

Hệ thống gầm là phần chịu đựng nhiều nhất trên một chiếc ô tô: nó gánh toàn bộ trọng lượng xe, hấp thụ mọi cú xóc từ ổ gà, gờ giảm tốc, và giữ cho bánh xe bám đường đúng hướng anh chị đánh lái. Gầm xe tốt cho cảm giác lái chắc chắn, êm ái; gầm xe xuống cấp khiến xe ồn, rung, lệch lái và trong trường hợp xấu có thể mất kiểm soát. Bài viết dưới đây giúp anh chị nắm các bộ phận chính, dấu hiệu hư hỏng và cách bảo dưỡng để gầm xe bền bỉ theo năm tháng.

Hệ thống gầm ô tô gồm những bộ phận nào?

Khái niệm "gầm" mà các gara hay dùng thực chất bao gồm nhiều cụm chi tiết liên kết với nhau. Mỗi bộ phận đảm nhận một vai trò riêng, hỏng một chi tiết thường kéo theo những chi tiết bên cạnh mòn nhanh hơn.

• Giảm xóc và lò xo: nâng đỡ thân xe và dập tắt dao động khi đi qua mặt đường gồ ghề.
• Càng chữ A và cao su càng: nối bánh xe với khung xe, cho phép bánh di chuyển lên xuống trong biên độ cho phép.
• Rotuyn trụ, rotuyn lái, rotuyn cân bằng: các khớp cầu giúp bánh xe vừa xoay theo vô lăng vừa nhún theo mặt đường.
• Thanh cân bằng và cao su thanh cân bằng: giảm hiện tượng nghiêng thân xe khi vào cua.
• Thước lái và ống lái: truyền chuyển động từ vô lăng xuống bánh xe.
• Bi moay ơ: vòng bi giúp bánh xe quay trơn trên trục.
• Cao su chân máy, chân hộp số: giữ động cơ và hộp số, hạn chế rung truyền vào khoang lái.

Dấu hiệu gầm xe đang có vấn đề

Gầm xe hiếm khi hỏng đột ngột. Phần lớn hư hỏng diễn ra từ từ, kèm theo những biểu hiện mà người lái quen xe có thể nhận ra nếu chú ý.

Tiếng lục cục khi đi qua đường xấu

Tiếng gõ khô ở phía trước khi qua gờ giảm tốc thường đến từ rotuyn cân bằng, cao su thanh cân bằng hoặc cao su càng đã rạn nứt. Tiếng kêu càng rõ khi xe chạy chậm qua đoạn đường lổn nhổn.

Xe nhún nhiều, bồng bềnh

Sau khi đi qua một gờ, nếu thân xe nhấp nhô thêm vài nhịp mới ổn định, giảm xóc đã yếu. Một dấu hiệu khác là thấy vệt dầu rỉ trên thân giảm xóc hoặc đầu xe chúi mạnh mỗi lần phanh.

Tiếng ù tăng dần theo tốc độ

Tiếng ù như máy bay, to dần khi tăng tốc và thay đổi khi đánh lái nhẹ sang hai bên, thường là dấu hiệu bi moay ơ đã mòn. Đây là hư hỏng không nên để lâu vì vòng bi có thể bị bó.

Vô lăng rơ, xe tự lệch hướng

Khi vô lăng có độ rơ lớn ở vị trí giữa, hoặc buông tay trên đường thẳng mà xe tự trôi về một bên, cần kiểm tra rotuyn lái, thước lái và góc đặt bánh xe. Lốp mòn lệch một bên mép cũng là dấu hiệu đi kèm.

Lịch kiểm tra và bảo dưỡng gầm tham khảo

Không phải bộ phận gầm nào cũng có mốc thay cứng. Phần lớn được thay theo tình trạng thực tế sau khi kiểm tra. Bảng dưới đây gợi ý tần suất kiểm tra và khoảng tuổi thọ thường gặp để anh chị chủ động lên kế hoạch.

Cách bảo dưỡng giúp gầm xe bền bỉ hơn

Lái xe nhẹ nhàng qua địa hình xấu

Thói quen lái quyết định phần lớn tuổi thọ của gầm. Giảm tốc trước khi qua gờ giảm tốc, ổ gà; tránh leo vỉa hè ở góc thẳng; không đánh lái hết cỡ khi xe đứng yên trong thời gian dài. Những việc nhỏ này giúp cao su, rotuyn và thước lái chịu ít va đập hơn rất nhiều.

Giữ áp suất lốp đúng chuẩn

Lốp non hơi làm tăng tải lên giảm xóc và càng, lốp quá căng truyền thẳng chấn động vào gầm. Áp suất chuẩn được ghi trên tem dán ở khung cửa phía người lái. Anh chị nên kiểm tra ít nhất hai tuần một lần, khi lốp còn nguội.

Vệ sinh gầm sau khi đi đường ngập, đường biển

Nước bùn và hơi muối là kẻ thù của các chi tiết kim loại. Sau khi đi qua đoạn ngập hoặc chạy dọc biển, nên rửa gầm bằng nước sạch để loại bỏ bùn đất bám vào khe càng và cụm phanh. Với xe thường xuyên chạy vùng ven biển, phủ gầm chống gỉ là khoản đầu tư hợp lý.

Không chở quá tải

Mỗi xe có tải trọng thiết kế riêng. Chở nặng thường xuyên làm lò xo yếu, giảm xóc xuống cấp nhanh và cao su càng chịu lực ép liên tục. Nếu nhu cầu chở hàng cao, anh chị nên trao đổi với kỹ thuật viên về phương án gia cường phù hợp thay vì cố gắng vượt tải.

Kiểm tra định kỳ trên cầu nâng

Nhiều hư hỏng ở gầm chỉ nhìn thấy khi xe được nâng lên: chụp bụi rotuyn rách, cao su càng nứt chân chim, giảm xóc rỉ dầu. Mỗi lần bảo dưỡng định kỳ, anh chị nên yêu cầu gara kiểm tra tổng quát gầm, dùng xà beng lắc thử các khớp để phát hiện độ rơ sớm.

Thay thế phụ tùng gầm: những điều cần biết

Gầm và hệ thống lái là hạng mục ảnh hưởng trực tiếp tới an toàn, vì vậy việc thay thế nên được thực hiện tại gara có chuyên môn, có cầu nâng, cờ lê lực và thiết bị cân chỉnh. Sau khi thay rotuyn, thước lái hoặc càng, xe gần như luôn cần cân chỉnh lại góc đặt bánh xe để tránh ăn lốp và lệch lái.

• Thay giảm xóc theo cặp trên cùng một trục để hai bên dập dao động đều nhau, tránh xe nghiêng hoặc chòng chành.
• Thay kèm chi tiết phụ khi cần: bát bèo, cao su chụp bụi, ụ cao su hạn chế hành trình của giảm xóc thường mòn cùng lúc.
• Chọn đúng mã theo phiên bản xe: xe cùng tên nhưng khác bản số sàn, số tự động, bản cao cấp có thể dùng giảm xóc và lò xo khác nhau.
• Cân nhắc hàng OEM uy tín: các thương hiệu như KYB cho giảm xóc, Aisin hoặc Denso cho nhiều chi tiết gầm có chất lượng tương đương lắp ráp ban đầu.

Những hiểu lầm thường gặp về gầm xe

"Xe còn chạy được là gầm vẫn ổn." Nhiều chi tiết như cao su càng hay rotuyn có thể hư từ lâu mà xe vẫn vận hành bình thường ở tốc độ thấp. Chỉ khi phanh gấp hoặc vào cua nhanh, sự lỏng lẻo đó mới bộc lộ.

"Giảm xóc chỉ cần thay khi chảy dầu." Giảm xóc có thể yếu dần mà không rỉ dầu. Thử ấn mạnh một góc xe rồi thả ra: nếu thân xe nhún quá hai lần mới dừng, giảm xóc đã mất hiệu quả.

"Cân chỉnh độ chụm là việc của tiệm lốp, không liên quan gầm." Góc đặt bánh xe sai là hệ quả của nhiều chi tiết gầm đã mòn. Cân chỉnh mà không xử lý khớp rơ thì chỉ đúng được một thời gian ngắn.

Gầm xe bền hay không phụ thuộc vào cả thói quen sử dụng lẫn chất lượng phụ tùng thay thế. Khi cần giảm xóc, rotuyn, cao su càng hay bi moay ơ đúng mã cho xe của mình, anh chị có thể liên hệ Phụ Tùng Ô Tô AIVA qua hotline 0703 270 450 để được tra mã theo số khung và giao hàng tận gara trên toàn quốc.